Te Kaupapa o Te Kōhanga Reo: Ngā Rauemi

Kahurangi Iritana Tawhiwhirangi

E kōrero ana a Kahurangi Iritana Tawhiwhirangi mō te tīmatanga o te kaupapa o te kōhanga reo.

He mea tango mai i te Pinepine te Kura (kōpae ataata). Te Tāhuhu o te Mātauranga 2000.

Tuhituhinga Ataata

...tāu rourou, tāku rourou, mā tātou katoa e hiki te kaupapa nei, ērā momo kōrero a ngā pakeke. Mā te whakaaro kotahi, mā te hoe tahi i te waka; tāu rourou, tāku rourou, anā, ka tīkarongia mai ngā kōrero o rātou mā hei whāriki mō te kaupapa nei. Nā reira, koinei – ki a au nei, te tīmatanga o te kaupapa o te kōhanga, te whakamana anō te āhua whakatipu tamariki a te ao Māori, te tino wāriu o te reo me ngā tikanga katoa. Ehara i te mea, ā, he mahi mutunga noa iho, engari hei tīmata, ā, mehemea pakari tā tātou poipoi i ā tātou mea, a ngā mokopuna, kua pakari tātou ki te uru atu ki roto i te ao whānui.

Te Kōhanga Reo o Te Atawhai/Tā Tīmoti Kāretu

Ka kōrero a Tā Tīmoti Kāretu mō tētahi huarahi e pakari ai te reo o te hunga e whāngai ana i te reo ki ngā mokopuna.

He mea tango mai i te Pinepine te Kura (kōpae ataata). Te Tāhuhu o te Mātauranga 2000.

Tuhituhinga Ataata

Kua roa au e whakapono ana koirā te huarahi tika hei takahi mā tātou, ana, kia whāia mai hoki te kōhanga reo i ngā kura kaupapa. Engari ko taku tino whakapono, ko te kōhanga reo te tūāpapa o te reo. Ki te pakari mai i reira ka māmā te haere o te reo i roto i ngā kura, i ngā wāhi whai mai i te kōhanga. Nā, e eke ai ki tērā taumata o te pakari, me pakari mai hoki te hunga ko rātou kei te whāngai atu i te reo.

Kaiako: Anā, ka tata ki te awatea, ka karanga... ka karanga a Hine wai?

Ngā mokopuna me te kaiako: Hinepūkohurangi, Hinepūkohurangi kua awatea.

Kei reira pea tōku nei āwangawanga tuatahi, kei te āhua tonu o te hunga whāngai i te reo. Kei reira anō ōna mea pai, ōna mea kāore i pērā rawa te pai. Engari kāore he hua o te noho noa iho i waho nei, komekome atu ai, whakahē atu ai, aha atu ai, ko tā tātou mahi nui kē he kimi i ngā huarahi e taea ai e tātou te āwhina atu kia pai ake ai, kia matatau ake ai, kia whānui ake ai tō rātou mōhio ki te reo. Nā reira, koirā pea tētahi huarahi tuatahi hei kimi mā tātou i te kōhanga reo nei, ngā huarahi e taea ai te whakapakari te reo o ngā tāngata whāngai atu i te reo ki ngā tamariki o roto i te kōhanga.

Te Ao Peehi Kara

Ka whakamārama a Te Ao Peehi Kara i te tikanga o tētahi whakataukī e hāngai ana ki te whāngaitanga o te reo ki ngā pēpi.

He mea tango mai i te Pinepine te Kura (kōpae ataata). Te Tāhuhu o te Mātauranga 2000.

Tuhituhinga Ataata

Te Ao Peehi Kara

Nā, ko te reo e kōrero nei au, e kōrero nei au i te rā nei, e kōrero nei tātou, e kōrero nei ngā kaiako, waiho kia tōna wā ka kōrero rātou i te reo, ko te harori o ō rātou whāea. Kia whakamārama ake au i te tikanga o tērā kōrero, ko te harori. I penupenuhia mai ngā kai i roto i ō rātou waha, ka tīkarohia mai ka taea te puru atu ki roto i ngā tamariki, i ngā pēpi. Nā, kei reira ka puta ko te reo, kāore e kī ana mā tētahi tangata kē e kī atu ki a koe kua mōhio koe ki te reo anei tō toto. Engari mā tō whaea tonu tēnei e kōrero ai koe, nā, ko te harori o tō whaea.